Kippenpokken

 

Uitbraak kippenpokken :

Begin mei werd ik opgeroepen voor kippen met snot en of met korstige letsels aan de kop. Dit zijn typische letsels voor een pokkeninfectie.  Hieronder vind je meer informatie over hoe je kippenpokken kan herkennen en wat je ertegen kan doen.

 

Oorsprong:

De veroorzaker van kippenpokken is een Avipoxvirus. Pokken zijn redelijk diersoortspecifiek, zo is er onder andere een kanariepokkenvirus, een papegaaienpokkenvirus, kippenpokken en duivenpokken. Ook duiven zijn echter gevoelig aan het kippenpokkenvirus.



Symptomen:

Ziektesymptomen van pokken kunnen ingedeeld worden in een droge, vochtige en systemische vorm. Bij kippen komen hoofdzakelijk de droge en vochtige vorm voor, bij kanaries treedt er vaak de acute, systemische vorm op.

Bij de droge vorm ontstaan er 5 tot 8 dagen na infectie papels en pustels die na enkele weken weer indrogen en verdwijnen. Deze wratachtige letsels verschijnen op poten en kop, meerbepaald rond de ogen, bek, kam en lellen (foto 1). Vaak worden deze letsels secundair bacterieel geïnfecteerd. Als de ogen geïnfecteerd raken en gesloten blijven, zal de kip stoppen met eten.
Op dat moment is het belangrijk om de ogen te openen met zalf en te beginnen met dwangvoederen.

Mucosal pox of vochtige pokken veroorzaken zwelling van de oogleden. Daarnaast kom er een geel beleg voor in de mond. Bij deze vorm is er een sterftepercentage van 30 tot 50%.

Bij kanaries treedt er ook vaak een systemische vorm van pokken op. Deze heeft een acuut ontstaan met stil zitten, anorexie, bemoeilijkte ademhaling en longonsteking. Na enkele dagen sterven deze dieren meestal.

 

Overdracht:

Pokken worden voornamelijk verspreid door stekende insecten zoals muggen en bloedmijten. Daarom dat uitbraken het vaakst voorkomen in de zomer en herfst. Het virus kan enkel via beschadigde huid het lichaam intreden. Echter door kleine pikletsels wordt het virus zeer snel verspreid.

Ook door indirect contact via drink- en voederbakken kan het virus zich in een groep dieren verspreiden.

Het pokkenvirus blijft zeer lang in de omgeving persisteren, waardoor nieuwe uitbraken kunnen ontstaan. Daarom is het belangrijk om na een uitbraak te vaccineren. Op dit moment is er echter geen vaccin op de Belgische markt dat mag gegeven worden aan leggende kippen. Daarom is de preventie zo belangrijk: er bestaat wel een vaccin dat preventief aan niet leggende kippen mag gegeven worden.



Diagnose:

De diagnose kan vermoed worden door de typische pokletsels op de kop. Daarnaast kunnen labo analyses zoals bioptname en huidafkrabsels de diagnose bevestigen.

 

Behandeling:

Aangezien de ogen bij geïnfecteerde kippen vaak gesloten zijn, is het belangrijk om deze te openen en te behandelen met antibioticazalf. Een kip met gesloten ogen zal ook niet eten, daarom is het dan evenzeer belangrijk om te dwangvoederen.

Systemische antibiotica tegen secundaire bacteriële infecties zijn zeker op hun plaats.

Multivitamine preparaten en zeker vitamine A helpen om de algemene toestand te verbeteren.

Daarnaast is het gebruik van anti-inflammatoire zeker aan te bevelen.

Anti-virale middelen zouden volgens sommigen ook kunnen helpen, al is het succes daarvan nog niet bewezen.

Noodentingen kunnen het sterftepercentage naar beneden halen en kunnen daarnaast de nog niet geïnfecteerde dieren beschermen, op dit moment is er echter geen vaccin hiervoor beschikbaar en is men enkel aangewezen op preventieve entingen en behandeling van de zieke dieren. Entingen gebeuren volgens de wingweb methode. Hiervoor gebruikt men een speciale entnaald die men in de losse huid van de vleugelplooi inbrengt. Na enkele dagen is er een knobbel te zien op de injectieplaats, dit wil zeggen dat de enting aangeslagen heeft.

 
 

Preventie:

Jaarlijks vaccineren is de enige preventie die je kan toepassen. Entingen voor industrieel pluimvee zijn verplicht en gebeuren op 11 weken leeftijd volgens de wingweb methode met een levend verzwakt vaccin.

Het is ook aan te raden om hobbypluimvee jaarlijks te vaccineren in het voorjaar. Aangezien het vaccin echter enkel in zeer grote hoeveelheden kan besteld worden, wordt dit niet routinematig toegepast.

 

 Auteur: Dierenarts Dieter Everaert