Het Meerjarenplan van castratie/sterilisatie en registratie van huiskatten: de meest recente wetgeving

Reeds sinds 2012 is de Belgische overheid stappen beginnen ondernemen om het aantal onverzorgde zwerfkatten in ons land te verminderen. Deze katten zijn vaak ziek, hebben geen eigenaar en krijgen geen verzorging. Ze eten wat ze kunnen vinden, bezorgen op verschillende manieren overlast, verspreiden ziektes onder elkaar en maken vaak ook huiskatten ernstig ziek. Aangezien er tot voor enkele jaren geen plan van aanpak was, kweekten ze alsof het een lieve lust was. Hierdoor werd het probleem steeds groter en groter. In 2011 kwamen er nog 36.580 katten terecht in een asiel, waarvan er meer dan 12.000 moesten worden geëuthanaseerd! Om deze situatie een halt toe te roepen, is er een meerjarenplan voor de castratie/sterilisatie en identifcatie en registratie van katten opgesteld.

Wat heeft de overheid tot nu toe gedaan?

Vanaf 1 september 2012 heeft men ervoor gezorgd dat alle katten die geadopteerd werden vanuit een asiel, gecastreerd of  gesteriliseerd werden. Vanaf 1 maart 2013 moesten alle katten die geadopteerd werden vanuit een asiel ook worden gechipt en mochten katten ouder dan 6 maanden pas het asiel verlaten als de castratie of sterilisatie daadwerkelijk had plaats gevonden. Vanaf 1 maart 2014 gold dezelfde regel voor katten jonger dan 6 maanden. Dit wil zeggen dat tot op heden geen enkele kat een asiel mag verlaten zonder te zijn gechipt en zonder te zijn gecastreerd of gesteriliseerd.

Wat zegt de wetgeving nu?

Uiteraard zijn bovenstaande maatregelen voor de asielen nog steeds van kracht en dat zullen ze ook blijven. De wetgeving rond sterilisatie en castratie en chippen van katten is nu ook uitgebreid naar particulieren. Het gaat hier tenslotte om een meerjarenplan, waarbij jaarlijks de wetgeving weer wat zal worden verruimd en verstrengd. 

Sterilisatie en castratie

  • Eigenaars van een volwassen kat die geboren is na september 2014, krijgen tot 1 januari 2020 de tijd om de ingreep te laten uitvoeren. Wordt de kat echter verkocht of weg gegeven, dan moet de kat voordien al worden gecastreerd of gesteriliseerd.
  • Nieuwgeboren katjes moeten gesteriliseerd of gecastreerd worden vóór verhandeling, of vóór de leeftijd van 5 maanden als ze dan nog niet verhandeld zijn. De verantwoordelijkheid voor de ingreep ligt bij de kweker.
  • Er kan een uitzondering gemaakt worden als de kat naar een andere erkende kweker of naar een asiel gaat. Dit laatste om te vermijden dat mensen niet zouden durven om verloren gelopen of verwaarloosde katten aan te bieden bij een asiel.
  • Katten die afkomstig zijn van buiten Vlaanderen, zullen eveneens de ingreep moeten ondergaan vóór de leeftijd van 5 maanden. Als het geïmporteerde dier ouder is dan 5 maanden, moet de ingreep binnen de 30 dagen worden uitgevoerd.
  • Wie in katten wil kweken, zal een erkenning als hobbykweker kunnen aanvragen. Ze moeten dan voldoen aan de normale voorwaarden rond goede huisvesting, adequate verzorging, diergeneeskundige begeleiding en aangepaste socialisatie.

 

Afbeeldingsresultaat voor sterilisatie katten vlaanderen

Chippen

  • Sinds 1 november 2017 moeten de volgende katten geïdentificeerd zijn (met chip) en worden geregistreerd in de centrale databank CatID:
    • alle katten jonger dan 12 weken;
    • alle katten voor ze weggegeven of verkocht worden;
    • alle katten uit het buitenland, als ze langer dan 6 maanden in België gaan verblijven.
  • Als uw kat al is geregistreerd in een andere databank in België, dan moet u ze niet opnieuw in CatID laten registreren.
  • De identifciatie en registratie gebeurt door de dierenarts. Ook wijzigingen in de gegevens (bijv. een adreswijziging) worden door de dierenarts doorgegeven. 

Wat met alle zwerfkatten die er nu al zijn?

  • Steden en gemeenten zullen een kattenplan moeten opstellen om het zwerfkattenprobleem aan te pakken. 
  • Wie een zwerfkat in de buurt heeft of een kat vindt, maar niet voor de zorgen en kosten ervan wil opdraaien, kan in principe steeds terecht bij het desbetreffend gemeentebestuur. Sinds 1 september 2014 zijn alle Belgische gemeenten namelijk verplicht om voor een contactpunt te zorgen, waar inwoners zwerfkatten kunnen melden. De gemeente moet er dan voor zorgen dat deze katten worden gevangen en dan gecastreerd of gesteriliseerd terug worden vrijgelaten. Deze vrijlating gebeurt meestal op dezelfde plaats waar ze zijn gevangen. Katten met ernstige en besmettelijke ziektes zoals kattenaids of leucose worden geëuthanaseerd. De gemeenten moeten er eveneens voor zorgen dat de zwerfkatten worden gevoederd en dat ze beschutting hebben tegen extreme weersomstandigheden.

Vanaf welke leeftijd kan je een kat laten castreren of steriliseren?

Bij ons, in het DAC Herckenrode, hanteren wij de regel dat een gezond kitten dat 1 kilogram of meer weegt, kan worden gecastreerd of gesteriliseerd. Dit is ongeveer rond de leeftijd van 10 weken, maar dit kan gemakkelijk varieren van 9 tot 12 weken. Op dat moment zijn kittens niet meer afhankelijk van de moeder wat melk betreft en zijn ze ruim sterk genoeg om de verdoving en de korte ingreep te kunnen doorstaan. Wij zorgen ervoor dat de verdoving zo licht en veilig mogelijk verloopt, met alle nodige pijnstilling. Doordat de kittens nog zo klein zijn, is onderkoeling de belangrijkste complicatie tijdens de operatie. Dit gaan wij tegen door ze tijdens de voorbereiding en tijdens de ingreep op een dekentje te leggen en in een warmtefolie te wikkelen met warmte-elementen tegen hun lijfje. Na de operatie worden ze onmiddellijk onder een warmtelamp gelegd en wordt hun temperatuur nauwgezet gemonitord. Wij passen deze techniek reeds geruime tijd toe en ondervinden geen nadelen van de operatie op deze jongere leeftijd in vergelijking met katten van oudere leeftijd. In tegendeel: de eigenaars laten ons haast altijd weten dat hun kitten dezelfde avond al rondloopt en speelt alsof er niets is gebeurd. Ze lijken vaak nog sneller te herstellen dan volwassen katten.

 

 

Over de speenleeftijd maken wij graag nog een kleine opmerking. Aangezien het bij het fokken van honden de norm is om puppy's al rond de leeftijd van 8 weken definitief te scheiden van de moeder en bij de nieuwe eigenaar te gaan laten wonen, heeft dit gebruik zich jammer genoeg door onwetendheid uitgebreid naar het spenen van kittens. Het is echter wetenschappelijk bewezen dat de socalisatieprocedure van puppy's en kittens geheel anders en op andere tijdstippen verloopt. Voor een kitten is het absoluut voordeliger om langer bij de moeder te blijven. Kittens die tot de leeftijd van 12 weken bij de moederpoes mogen blijven, leren beter omgaan met stress en blijken op latere leeftijd rustigere, stabielere katten te worden met minder gedragsproblemen. Bovendien zijn ze gemiddeld gezonder dan katten die op jongere leeftijd werden gespeend, aangezien heel wat ziektes en aandoeningen bij katten stressgerelateerd zijn. Wij hopen dan ook dat deze nieuwe wetgeving als aangename bijwerking zal hebben dat meer en meer kittens tot de leeftijd van 12 weken bij hun moeder zullen mogen blijven.

 

Nog vragen? Aarzel dan niet om ons te contacteren.

 

Bronnen: 

https://www.vlaanderen.be/nl/natuur-en-milieu/dieren/castratie-identificatie-en-registratie-van-katten

https://www.lne.be/identificatie-en-registratie-ir-katten